Gestasyonel diyabet nedir, risk faktörleri nelerdir ve hamilelik sırasında kan şekerinizi nasıl kontrol altında tutabilirsiniz?
Gestasyonel diyabet, hamilelik sırasında gelişen ve doğumdan sonra çoğunlukla kendiliğinden geçen bir kan şekeri bozukluğudur. Tüm gebeliklerin yaklaşık %6-9'unu etkileyen bu durum, erken teşhis ve uygun yönetimle hem anne hem de bebek için sağlıklı bir gebelik sürecini destekler.
Gestasyonel Diyabet Neden Gelişir?
Hamilelik sırasında plasenta, insülin direncini artıran hormonlar (insan plasental laktojeni, kortizol, progesteron) salgılar. Pankreas bu direnci telafi etmek için ek insülin üretir; ancak bu kapasiteyi aşarsa kan şekeri yükselir ve gestasyonel diyabet ortaya çıkar.
Risk Faktörleri
- Gebelik öncesi fazla kilo veya obezite (BKİ ≥25)
- Ailede tip 2 diyabet öyküsü
- Daha önceki gebelikte gestasyonel diyabet tanısı
- Polikistik over sendromu (PKOS)
- 35 yaş üzerinde gebelik
- İlk gebelikte 4 kg üzerinde bebek doğurma öyküsü
Tarama ve Tanı
Gestasyonel diyabet taraması genellikle 24-28. gebelik haftalarında oral glukoz tolerans testi (OGTT) ile yapılır. Yüksek riskli gebelerde ilk trimesterde tarama önerilebilir. OGTT'de 75 gram glukoz sonrası açlık değeri ≥92 mg/dL, 1. saat ≥180 mg/dL veya 2. saat ≥153 mg/dL gestasyonel diyabet tanısını koydurur.
Hamilelikte Kan Şekeri Hedefleri
- Açlık (sabah aç karnına): <95 mg/dL
- Yemekten 1 saat sonra: <140 mg/dL
- Yemekten 2 saat sonra: <120 mg/dL
- Gece 2-6 arası: ≥60 mg/dL (hipoglisemiden kaçınmak için)
Yönetim: Beslenme, Egzersiz ve Gerektiğinde İnsülin
- Beslenme: Karbonhidratı öğünlere eşit dağıtın; şekerli içeceklerden ve beyaz un ürünlerinden kaçının
- Egzersiz: Yemek sonrası 15-30 dakika hafif yürüyüş kan şekerini etkili biçimde düşürür
- Kan şekeri takibi: Günde 4-7 kez ölçüm (doktor önerisine göre) şarttır
- İnsülin: Yaşam tarzı değişiklikleri hedeflere ulaşmaya yetmezse insülin tedavisi başlanır
- Metformin: Bazı klinisyenler tarafından kullanılmakla birlikte insülin kadar güvenilir değildir
Bebek ve Anne İçin Riskler
Kontrol altına alınmayan gestasyonel diyabet; makrozomi (iri bebek, doğum komplikasyonu), yenidoğanda hipoglisemi, erken doğum ve ileride çocukta obezite ile diyabet riskini artırır. Anne açısından preeklampsi ve sezaryen riski yükselir. Doğumdan 6-12 hafta sonra OGTT tekrarlanarak kan şekerinin normale döndüğü doğrulanmalıdır.
Gestasyonel diyabet sürecinde günlük ölçümlerinizi Glucoly ile kolayca takip edin ve hedef aralıklarınızı belirleyin.
Glucoly'yi İndir