Prediyabet: Belirtiler, Tanı ve Tersine Çevirmenin 5 Yolu

Prediyabet nedir, nasıl teşhis edilir ve yaşam tarzı değişiklikleriyle diyabet riskini nasıl azaltırsınız? Kanıta dayalı 5 adım.

Prediyabet, kan şekeri değerlerinin normalin üzerinde ancak diyabet eşiğinin altında olduğu bir durumdur. Dünya genelinde 374 milyondan fazla kişide görülen prediyabet, çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Ancak erken fark edildiğinde yaşam tarzı değişiklikleriyle tam diyabete dönüşmesi büyük ölçüde önlenebilir.

Prediyabet Nedir?

Prediyabet, açlık kan şekerinin 100-125 mg/dL, A1C'nin %5.7-6.4 veya OGTT sonucunun 140-199 mg/dL arasında olduğu metabolik durumdur. Bu aralıkta insülin direnci başlamıştır; pankreas, kan şekerini normal tutmak için normalden fazla insülin üretmek zorunda kalmaktadır.

Prediyabet Belirtileri

• Çoğunlukla sessiz seyreder — kişi yıllarca bilmeyebilir
• Yorgunluk ve enerji düşüklüğü
• Aşırı susama
• Boyun, koltuk altı ve kasıklarda siyahlaşma (akantozis nigrikans)
• Görme bulanıklığı (nadiren)

Prediyabet Tanı Kriterleri

• HbA1c (A1C): %5.7 - %6.4
• Açlık kan şekeri: 100 - 125 mg/dL
• OGTT (75g oral glukoz tolerans testi) 2. saat değeri: 140 - 199 mg/dL

Prediyabeti Tersine Çevirmenin 5 Yolu

• 1. Kilo verme: Vücut ağırlığının %5-7'sini kaybetmek diyabete ilerleme riskini belirgin şekilde azaltır
• 2. Düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta yoğunluklu fiziksel aktivite (yürüyüş, bisiklet, yüzme)
• 3. Düşük karbonhidrat / yüksek lif beslenme: Şekerli ve işlenmiş gıdaları azaltın, sebze ve baklagilleri artırın
• 4. Uyku kalitesini iyileştirme: Yetersiz uyku insülin direncini artırır; 7-9 saat uyku hedefleyin
• 5. Stres yönetimi: Kronik stres kortizol yoluyla kan şekerini yükseltir; meditasyon, nefes egzersizleri deneyin

Diyabete İlerleme Riski

Tedavi edilmezse prediyabetli kişilerin yaklaşık %15-30'u 5 yıl içinde tip 2 diyabete ilerler. Ancak ADA'nın Diyabet Önleme Programı (DPP) verilerine göre, yoğun yaşam tarzı değişiklikleri bu riski %58 oranında azaltmaktadır. 60 yaş üzerindekiler için bu oran %71'e kadar çıkmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Prediyabet kendi kendine geçer mi?

Hayır, ancak yaşam tarzı değişiklikleriyle tersine çevrilebilir. Vücut ağırlığının %5-7'sini kaybetmek ve düzenli egzersiz yapmak, diyabete ilerleme riskini %58 azaltır.

Prediyabette ilaç kullanmak gerekir mi?

Çoğu durumda ilk tercih yaşam tarzı değişiklikleridir. Ancak bazı yüksek riskli hastalarda (obezite, aile öyküsü) doktor metformin başlatabilir. Kesin karar doktorunuza aittir.

A1C %5.8 prediyabet mi?

Evet, HbA1c %5.7-6.4 arasındaki değerler prediyabeti gösterir. %6.5 ve üzeri iki ayrı testte diyabet tanısı konulur. %5.8 ile düzenli takip ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilir.

Kaynaklar

• American Diabetes Association — diabetes.org
• National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases — niddk.nih.gov
• Centers for Disease Control and Prevention — cdc.gov

← Tüm makalelere dön